Tijdsafhankelijke nettarieven: wat betekent dit voor jouw gebouw?

Het stroomnet loopt op steeds meer plekken tegen zijn grenzen aan. Bijbouwen helpt, maar dat duurt jaren en kost miljarden. Daarom kijken netbeheerders ook naar de andere kant: het net dat er al ligt beter benutten. Daar komen tijdsafhankelijke nettarieven vandaan. Het voorstel ligt bij de ACM en zou vanaf 2028 gelden voor grote aansluitingen. Wat je betaalt voor transport hangt dan af van wannéér je stroom afneemt. Rustige momenten worden goedkoper, drukke momenten duurder.

Klinkt ingewikkeld. Valt mee. Hieronder lees je wat het is, wat het voor je gebouw betekent en wat je nu al kunt doen.

Wat zijn tijdsafhankelijke nettarieven?

Je energierekening bestaat uit twee delen: wat je betaalt voor de stroom zelf, en wat je betaalt voor het transport over het net. Dat tweede deel is 30 tot 60 procent van je energiekosten, en dat is het deel dat verandert.

Nu betaal je voor transport op basis van hoeveel je afneemt en hoe hoog je piek is. Straks telt daarbij mee wánneer je afneemt. Elk uur van het jaar krijgt een prijskaartje, van laag naar hoog. Tussen het goedkoopste en het duurste uur zit een factor 10.

Die momenten liggen vooraf vast, per maand en per uur. Ze verschillen per seizoen:

• In de winter zijn werkdagochtenden en vooral de avonden het duurst. Midden op de dag is het rustiger op het net en dus goedkoper.
• In de zomer is het begin van de middag het allergoedkoopst, dankzij alle zonnepanelen. De avond is dan juist duur.
• In het weekend is het nergens het hoogste tarief.

Belangrijk: je mag niet minder stroom afnemen dan nu. Je aansluiting blijft precies hetzelfde. Alleen de prijs verandert met het moment.

Wat betekent dit voor je gebouw?

Voor de meeste kantoren is dit geen slecht nieuws. Je verbruikt vooral overdag en nauwelijks in het weekend. Uit onderzoek van CE Delft blijkt dat kantoren eerder iets minder dan iets meer gaan betalen, ook als ze niets veranderen.

Lastiger wordt het voor gebouwen met een vlak verbruik. Permanente koeling, serverruimtes, installaties die altijd doordraaien. Die gebruiken het net ook op de dure momenten en hebben weinig ruimte om te schuiven.

Doe je niets, dan schommelt je netrekening ongeveer 10 procent omhoog of omlaag. Dat is te overzien. Het echte verschil zit ergens anders: gebouwen die hun verbruik wél kunnen verplaatsen, besparen tot 20 procent op hun energiekosten. Dat vraagt wel een energiecontract met uurprijzen.

Er is nog iets. Als het net slimmer wordt gebruikt, hoeven netbeheerders minder bij te bouwen. Dat raakt direct aan netcongestie, waar veel organisaties nu al tegenaan lopen. Die besparing wordt geschat op 4,5 miljard euro en komt dus niet in de tarieven terecht. Daar profiteert iedereen van, ook gebouwen die niets kunnen schuiven.

Kortom: het tarief bepaalt niet wie er beter uitkomt. Dat doet de vraag of je gebouw stuurbaar is.

Wat kun je nu al doen?

Je hoeft niet te wachten op een besluit. Wat straks loont, levert nu ook al iets op.

Weet wat je gebouw doet

Zonder meetgegevens per kwartier kun je niets berekenen en niets sturen. Daar begint energiemonitoring: welke installatie gebruikt wat, op welk moment, en waar gaat energie verloren. Zonder dat inzicht is elke inschatting van je toekomstige netkosten een gok.

Laat installaties samenwerken

Veel gebouwen hebben slimme onderdelen die niets van elkaar weten. Verlichting, klimaat, laadpalen en opwek draaien naast elkaar in plaats van samen. Zodra ze via gebouwautomatisering informatie delen, kun je verbruik echt verplaatsen: voorkoelen voor de piek, laden buiten de dure uren, verlichting die meebeweegt met bezetting.

Stuur op de dure momenten

Met inzicht en koppelingen kun je sturen. Platform Y brengt alles samen in één overzicht en helpt pieken dempen zonder dat het comfort eronder lijdt. Dat laatste is niet onbelangrijk: je piek wordt per maand afgerekend, dus één verkeerd getimede piek bepaalt je rekening voor die hele maand.

Veelgestelde vragen

Geldt dit ook voor mijn gebouw? Het gaat om aansluitingen zwaarder dan 3×80 ampère, ongeveer 70.000 in Nederland. Denk aan grotere kantoorpanden, ziekenhuizen, zorginstellingen en productielocaties. Twijfel je? Kijk op je netfactuur of vraag het je netbeheerder. Kleinere aansluitingen volgen later.

Wanneer gaat het in? De netbeheerders streven naar 2028. Het besluit ligt bij de ACM, dus het kan ook een jaar later worden.

Wordt mijn energierekening hoger? Niet automatisch. De netbeheerders halen in totaal niet meer op dan nu. Wie vooral op rustige momenten afneemt betaalt minder, wie op piekmomenten afneemt betaalt meer.

Moet ik nu al investeren? Begin met inzicht. Dat is de goedkoopste stap en je hebt hem hoe dan ook nodig. Pas als je weet wat je gebouw doet, weet je wat sturen jou oplevert.

Wil je weten hoe jouw gebouw ervoor staat? Neem contact op, we kijken graag met je mee.

Bronnen: Netbeheer Nederland (maart 2026), codewijzigingsvoorstel bij de ACM (zaaknummer ACM/26/200254) en het onderzoek van CE Delft naar tijdsafhankelijke nettarieven voor grootverbruikers (2025).